Πηγή - Prensa LatinaAna Laura Arbesú, Jefa de la Redacción Ciencia y TécnicaΑβάνα (Prensa Latina) Όταν το 2015 η πλειονότητα των χωρών υπέγραψε τη Συμφωνία του Παρισιού στη σύνοδο του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή για να επιβραδύνει τη παγκόσμια θέρμανση, που προκαλείται, μεταξύ άλλων, από τη πετρελαϊκή βιομηχανία, η Κούβα σχεδίαζε, από τότε, να παράγει ηλεκτρική ενέργεια με ανανεώσιμες πηγές.
Η ηλιακή ενέργεια, η αιολική ενέργεια και η βιομάζα ως οι κύριες προς εγκατάσταση αποτελούν μια ελπίδα ενεργειακής αυτονομίας για ένα νησί που βρίσκεται στην καρδιά της Καραϊβικής. Στοχεύονταν ότι το 24% της ηλεκτρικής παραγωγής θα γινόταν μέσω αυτής της οδού προς το 2030.
Σε αυτή τη μακρά πορεία υπήρχε πάντα, η αναμονή για την υλοποίηση των καλύτερων έργων λόγω του υψηλού κόστους αυτής της τεχνολογίας, καθώς ακόμα μπορούσε να εισαχθεί πετρέλαιο.
Στις αρχές του 2025, είχαν εγκατασταθεί μόνο 265 MW. Αυτή τη χρονιά μπόρεσαν να εγκατασταθούν άλλα 1.000 MW σε μια στιγμή που η Κούβα ήδη υπέφερε από τα τέλη του 2024 από μία από τις χειρότερες κρίσειςς λόγω έλλειψης καυσίμων των τελευταίων ετών.
Η υψηλή εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα αποτελεί κίνδυνο για τη χώρα και για την εθνική ασφάλεια. Η ανάγκη για μια μετάβαση είναι σαφής και οι προϋποθέσεις υπάρχουν, δήλωσε στη Prensa Latina ο διευθυντής Στρατηγικής Ενέργειας του Υπουργείου Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων, Ραμσές Μόντες
Μετάβαση προβλεπόμενη σε τρία στάδια, που στο πρώτο στόχος είναι η επίτευξη ενός σεναρίου κυριαρχίας με συνδυασμό της χρήσης του εθνικού αργού πετρελαίου και του συνοδευτικού αερίου του, προοριζόμενου για τα εργοστάσια της Energás, μιας κουβανικής-καναδικής εταιρείας που το επεξεργάζεται για το μαγείρεμα φαγητού, κυρίως στην Αβάνα και επίσης για τα θερμοηλεκτρικά εργοστάσια της χώρας· και το υπόλοιπο, με ανανεώσιμες πηγές.
Τα δύο πρώτα στάδια, αν και δεν καλύπτουν ολόκληρη τη ζήτηση, θα συνεισφέρουν περισσότερο από το 50% της εθνικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και το υπόλοιπο θα καλύπτεται όλο και περισσσότερο με ανανεώσιμες πηγές.
Εξαλείφωντας τα μπλακ άουτ λόγω έλλειψης καυσίμων φτάνουμε σε ένα ιδανικό σενάριο που δεν εξαρτιόμαστε από αυτά δήλωσε με εμπιστοσύνη ο ειδικός, επικεφαλής αυτής της δρ΄σσης, από τις πρώτες στιγμές της.
Μετά την εγκατάσταση 45 Φωτοβολταϊκών Ηλιακών Πάρκων (ΦΗΠ) διασκορπισμένων σε όλη τη χώρα που ήδη προσφέρουν 1.284 MW, με 21,8 MW το καθένα , λειτουργούμε με υψηλή συμμετοχή ηλιακής ενέργειας, η οποία το μεσημέρι φτάνει στο 50%, διευκρίνισε ο ηλεκτρολόγος μηχανικός.
Η πρόοδος των χιλίων MW έχει καταφέρει να διατηρήσει το σύστημα σε λειτουργία, και να πλησιάζουν οι αριθμοι το επιδιωκόμενο επίπεδο του 2030.
Ωστόσο, εμφανίζονται άλλες καταστάσεις λόγω της υψηλής συμμετοχής της ηλιακής ενέργειας. Οι χώρες που χρησιμοποιούν περισσότερο αυτήν την τεχνολογία μπορεί να αντιμετωπίσουν προβλήματα στη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος εξαιτίας της μεταβλητότητας της νέφωσης.

Στην Ευρώπη, για παράδειγμα, τα ενεργειακά πάρκα είναι διασυνδεδεμένα και, σε περίπτωση μεταβολής της συχνότητας, ένα άλλο πάρκο μπορεί να παρέχει στήριξη και να εξισορροπεί το σύστημα. Στο νησί μας, όμως, αυτό δεν συμβαίνει, κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό, γεγονός που καθιστά την κατάσταση πολύ πιο σύνθετη, εξήγησε ο αρμόδιος αξιωματούχος.
Προκειμένου να προστατευθεί το σύστημα, σε ορισμένους υποσταθμούς έχουν εγκατασταθεί διατάξεις προστασίας οι οποίες, όταν η συχνότητα βγει εκτός ορίων, αποσυνδέουν φορτία. Στη συνέχεια, όταν οι παράμετροι επανέλθουν σε κανονικά επίπεδα, τα κυκλώματα επανασυνδέονται, διευκρίνισε.
Οι θερμοηλεκτρικές μονάδες, που αποτελούν τη βάση της παραγωγής, θα έπρεπε εκ κατασκευής να είναι ευέλικτες και να αυξάνουν αυτόματα την ισχύ τους σε τέτοιες περιπτώσεις, ώστε να αντισταθμίζουν τις διακυμάνσεις. Ωστόσο, αυτό δεν είναι πλέον εφικτό λόγω της παλαιότητάς τους και της αδυναμίας επαρκούς συντήρησης, με αποτέλεσμα να μην συμβάλλουν ουσιαστικά στη σταθερότητα των συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας.
Η στρατηγική, συνεπώς, στρέφεται στη χρήση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες. Αυτή την περίοδο και κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, εγκαθίστανται συνολικά 200 MW σε τέσσερις τοποθεσίες των 50 MW η καθεμία: δύο στην Αβάνα και δύο στις ανατολικές επαρχίες Ολγίν και Γκράνμα. Οι εγκαταστάσεις αυτές θα διαθέτουν αυτονομία αποθήκευσης διάρκειας μίας ώρας.
Σε περιπτώσεις αυξημένης νεφοκάλυψης, που επηρεάζει την παραγωγή, οι μπαταρίες θα παρεμβαίνουν πριν εκδηλωθεί σημαντική πτώση, αποδίδοντας έως και 100 MW. Με αυτόν τον τρόπο, τα φαινόμενα απότομων μεταβολών της συχνότητας περιορίζονται ή και εξαλείφονται.
Οι μπαταρίες ανταποκρίνονται ταχύτερα από τις θερμοηλεκτρικές μονάδες και λειτουργούν υποστηρικτικά προς τα φωτοβολταϊκά συστήματα, συμβάλλοντας στη σταθερότητα του δικτύου.
Προς το παρόν, δεν είναι δυνατή η αποθήκευση ενέργειας κατά τη διάρκεια της ημέρας, καθώς εξακολουθεί να υπάρχει έλλειμμα παραγωγής. Οι μπαταρίες χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη σταθεροποίηση του συστήματος απέναντι στις διακυμάνσεις που προκαλεί η νεφοκάλυψη.
Σύμφωνα με τον Μόντες, η χώρα θα συνεχίσει να επεκτείνει την παραγωγή από φωτοβολταϊκά, φτάνοντας σε ένα σημείο όπου θα εξαλειφθούν οι διακοπές κατά τις μεσημεριανές ώρες.
Όταν η ζήτηση καλύπτεται πλήρως, θα εγκατασταθούν επιπλέον μπαταρίες, με δυνατότητα αποθήκευσης ενέργειας για τέσσερις έως και έξι ώρες, πρόσθεσε.
Κατά τις νυχτερινές ώρες, η αποθηκευμένη ηλιακή ενέργεια θα χρησιμοποιείται για την κάλυψη των αναγκών, ολοκληρώνοντας έτσι το πρώτο στάδιο της ενεργειακής μετάβασης.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: από σήμερα και στο εξής, η πρόκληση είναι μία — να «παγιδέυσουμε» τον ήλιο.