Με αριθμό-ρεκόρ 5.209 θανάτων το 2025 και περίπου 22 απόπειρες αυτοκτονίας ημερησίως, η Αργεντίνικη Ένωση Ψυχικής Υγείας χαρακτήρισε την κατάσταση ως μια ακραία και ανησυχητική κρίση, η οποία επηρεάζει ολόκληρη την εθνική επικράτεια. Το πρόβλημα επιδεινώνεται σε ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από την υποχρηματοδότηση της υγείας γενικότερα και της ψυχικής υγείας ειδικότερα από την κυβέρνηση του προέδρου Χαβιέρ Μιλέι.
Η μείωση των πόρων και η επιδείνωση του συστήματος υγείας έχουν ως αποτέλεσμα ένας στους δύο ανθρώπους που θεωρούν ότι χρειάζονται θεραπεία να μην μπορεί να έχει πρόσβαση σε ψυχολόγους ή ψυχιάτρους, είτε λόγω της υπερφόρτωσης των δημόσιων υπηρεσιών είτε λόγω οικονομικών εμποδίων. Όσοι αναζητούν φροντίδα αναφέρουν συστηματικά ότι αδυνατούν να κλείσουν ραντεβού ή να εξυπηρετηθούν στα δημόσια κέντρα υγείας.
Περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους που δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν κάποια κρίση τη συνέδεσαν με οικονομικούς λόγους, όπως η ανεργία, οι ανεπαρκείς μισθοί και η υπερχρέωση προς δανειστές, με την ανεργία να επηρεάζει κυρίως τον ανδρικό πληθυσμό και το πρόβλημα των ανεπαρκών μισθών κυρίως τον γυναικείο.
Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Εφαρμοσμένης Κοινωνικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Μπουένος Άιρες (UBA), ο κίνδυνος αυτοκτονίας εμφανίζεται εντονότερα στους νέους ηλικίας 18 έως 29 ετών και στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
Στην αναλυτική καταγραφή των στοιχείων, το Εθνικό Σύστημα Επιτήρησης της Υγείας αποκάλυψε σημαντική διαφορά μεταξύ των φύλων: οι άνδρες αντιπροσώπευαν το 78,6% των θανάτων από αυτοκτονία το 2025, ενώ οι γυναίκες κατέγραψαν τον μεγαλύτερο αριθμό απόπειρων αυτοκτονίας, με 13.484 περιπτώσεις, που αντιστοιχούν στο 61% του συνόλου.
Σε γεωγραφικό επίπεδο, η επαρχία του Μπουένος Άιρες συγκέντρωσε τον μεγαλύτερο αριθμό περιστατικών, με 1.977, και ακολούθησαν η Σάντα Φε, η Κόρδοβα και η Έντρε Ρίος.
Η τελευταία κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό στη χώρα, με 288 περιπτώσεις, που αντιστοιχούν σε 20,8 περιπτώσεις ανά 100.000 κατοίκους, δηλαδή σχεδόν διπλάσιο από τον εθνικό μέσο όρο, μετά από αύξηση κατά 81,1% μεταξύ 2017 και 2025.
Μπροστά στην θεσμική εγκατάλειψη και την έλλειψη δημόσιας φροντίδας, η κοινωνική υποστήριξη έχει αρχίσει να στηρίζεται σε κοινοτικές και ανεξάρτητες πρωτοβουλίες. Οργανώσεις όπως η «Hablemos de suicidio» («Ας μιλήσουμε για την αυτοκτονία»), που δημιουργήθηκε από πολίτες οι οποίοι έχουν επηρεαστεί από αυτή την πραγματικότητα, και η ΜΚΟ «Tu Esperanza» («Η Ελπίδα σου») έχουν δημιουργήσει ομάδες αλληλοβοήθειας, με στόχο να ακούν, να στηρίζουν και να συνοδεύουν ανθρώπους που αντιμετωπίζουν αυτοκτονικό ιδεασμό, καθώς και οικογένειες που βρίσκονται σε πένθος.
Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας
Κάθε 10 Σεπτεμβρίου τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, μια σημαντική ημερομηνία για την ανάδειξη ενός προβλήματος δημόσιας υγείας που επηρεάζει ανθρώπους όλων των ηλικιών σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περισσότεροι από 720.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο από αυτή την αιτία, πέρα από τις πολυάριθμες απόπειρες που καταγράφονται διεθνώς. Το φαινόμενο πλήττει ιδιαίτερα τις νεότερες γενιές, καθώς αποτελεί την τρίτη σημαντικότερη αιτία θανάτου μεταξύ των νέων ηλικίας 15 έως 29 ετών.
Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε από τη Διεθνή Ένωση για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας (IASP) σε συνεργασία με τον ΠΟΥ και αποσκοπεί στην αλλαγή του τρόπου με τον οποίο η κοινωνία προσεγγίζει την ψυχική υγεία. Με σύνθημα «Αλλάζοντας την αφήγηση για την αυτοκτονία», που έχει καθοριστεί για την τριετία 2024-2026, η πρωτοβουλία καλεί στην κατάρριψη του στίγματος και της στιγματοποίησης που περιβάλλουν αυτές τις καταστάσεις.
Κεντρικός στόχος είναι η εδραίωση μιας κοινοτικής κουλτούρας που βασίζεται στην κατανόηση, την υποστήριξη και την ευαισθητοποίηση, υπογραμμίζοντας ότι η έγκαιρη αναγνώριση των προειδοποιητικών ενδείξεων και η ανοιχτή συζήτηση αποτελούν θεμελιώδη εργαλεία για την πρόληψη της αυτοκτονίας.
Διαρκής εναλλακτική ενημέρωση Prensa Rebelde GR / La Red Solid@ria Griega / Todos Somos Venezuela GR / REDH GR