Διεθνής αλληλεγγύη προς την Κούβα που ασφυκτιά
To Κονβόι Nuestra América ένωσε λαούς
Το Κονβόι Nuestra América, μια διεθνής αποστολή αλληλεγγύης προς την Κούβα, έφτασε στο νησί της Καραϊβικής το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου.
«Το Κονβόι αποτέλεσε μια συμβολική πρωτοβουλία για να εκφράσουμε στον κουβανικό λαό ότι δεν είναι μόνος», εξηγεί ο Ελβετός γιατρός Φράνκο Καβάλι. Εξέχουσα επιστημονική προσωπικότητα που προήδρευσε της Διεθνούς Ένωσης κατά του Καρκίνου (2006-2008), ο Καβάλι υπήρξε βουλευτής για πολλές θητείες και ιδρυτής της ΜΚΟ mediCuba, μιας οργάνωσης που δραστηριοποιείται σε ελβετικό και ευρωπαϊκό επίπεδο για την προώθηση της ιατρικής και επιστημονικής αλληλεγγύης προς τη χώρα της Καραϊβικής.
Ερώτηση: Μόλις συμμετείχατε στο Κονβόι στην πιο πρόσφατη από τις πολλές επισκέψεις σας στην Κούβα τα τελευταία 40 χρόνια. Ποια είναι η άποψή σας για την τρέχουσα κατάσταση;
Franco Cavalli (FC): Αυτό που βιώνει η Κούβα είναι μια πραγματική πολιορκία μεσαιωνικού τύπου, όπως όταν στον Μεσαίωνα εμποδιζόταν η είσοδος σιτηρών και η παροχή νερού στις πόλεις που ο εισβολέας ήθελε να κατακτήσει, χρησιμοποιώντας ως όπλο την πείνα και τη δίψα των πολιορκημένων υπερασπιστών. Η Κούβα αντιμετωπίζει μια εθνική ενεργειακή κρίση που τις τελευταίες ημέρες του Μαρτίου άφησε τη χώρα σχεδόν εντελώς στο σκοτάδι δύο φορές. Αυτή η ενεργειακή κατάσταση έκτακτης ανάγκης είναι το αποτέλεσμα αυτής της βίαιης φάσης του βορειοαμερικανικού πετρελαϊκού αποκλεισμού στο πλαίσιο αυτού που ο πρόεδρος Τραμπ ορίζει ως στόχο: «Να κατακτήσω το νησί για να κάνω ό,τι θέλω». Μια αλαζονική στάση που παραβιάζει όλους τους βασικούς κανόνες του διεθνούς δικαίου και της κυριαρχίας των κρατών.
Ερώτηση (Ε): Ποια είναι η στάση των τοπικών αρχών απέναντι σε αυτή την πολύ περίπλοκη κατάσταση;
FC: Η απάντηση της κουβανικής κυβέρνησης είναι σαφής. Έχει δηλώσει ότι ο στρατός προετοιμάζεται για μια πιθανή βορειοαμερικανική επίθεση, αλλά επίσης ότι είναι διατεθειμένοι να καθίσουν στο τραπέζι του διαλόγου για να συζητήσουν, καθώς δεν επιθυμούν σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επισκέφθηκα τέσσερα νοσοκομεία: προετοιμάζονται για μια πιθανή επίθεση και σχεδιάζουν πώς θα είναι η περίθαλψη των ασθενών σε ένα τέτοιο σενάριο.
Ασφυκτική πολιορκία
Ε: Αυτή η ενεργειακή κρίση σημαίνει μια επιπλέον αύξηση της ήδη υπάρχουσας πίεσης κατά της καραϊβικής χώρας…
FC: Πράγματι. Εδώ και 65 χρόνια, η Κούβα υποφέρει από έναν ασφυκτικό οικονομικό αποκλεισμό, τον μακροβιότερο στην ιστορία που έχει υποστεί οποιαδήποτε χώρα στον κόσμο. Τώρα όμως η κατάσταση έχει επιδεινωθεί: υπάρχει πλήρης πολιορκία, το βορειοαμερικανικό ναυτικό δεν επιτρέπει την είσοδο ούτε ενός λίτρου πετρελαίου. Το καύσιμο που παράγεται στο νησί, στην πραγματικότητα, καλύπτει μόνο το 40% των αναγκών, κυρίως για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά είναι πολύ πυκνό και ακατάλληλο για τα οχήματα. Η χώρα αντιμετωπίζει μια ημι-παράλυση τόσο στον τομέα της παραγωγής όσο και των βασικών υπηρεσιών. Ειδικά με τη βοήθεια της Κίνας, καταβάλλει τώρα –ίσως λίγο αργά– μια εξαιρετική προσπάθεια για την εγκατάσταση τεράστιων πάρκων ηλιακών πάνελ.
Σίγουρα σε μερικά χρόνια η Κούβα θα είναι πολύ λιγότερο εξαρτημένη από το πετρέλαιο. Η Ουάσιγκτον το γνωρίζει και γι' αυτό εφαρμόζει τώρα αυτόν τον ακραίο ενεργειακό αποκλεισμό.
Ε: Μπορείτε να μας περιγράψετε τι είδατε κατά τη διάρκεια της πρόσφατης παραμονής σας;
FC: Η κατάσταση είναι φρικτή. Στην καλύτερη περίπτωση, οι άνθρωποι έχουν τέσσερις ώρες ρεύμα την ημέρα, ενώ τη νύχτα όλα είναι σβηστά, σαν να βρισκόμαστε σε πραγματική κατάσταση πολέμου. Η κυκλοφορία έχει περιοριστεί στο ελάχιστο, ο τουρισμός έχει εξαφανιστεί και τα εργοστάσια λειτουργούν στο ελάχιστο ή έχουν σταματήσει. Οι Κουβανοί, λόγω της σχεδόν ανύπαρκτης δημόσιας συγκοινωνίας, αναγκάζονται να περπατούν δέκα χιλιόμετρα την ημέρα για να πάνε στις δουλειές τους, ενώ όσοι εργάζονται στα νοσοκομεία συχνά κοιμούνται εκεί. Χωρίς να ξεχνάμε τα σχολεία που, σε αυτή την περίπτωση, παρέχουν μόνο τις ελάχιστες απαραίτητες υπηρεσίες. Όσοι μπορούν να λάβουν εμβάσματα από το εξωτερικό εγκαθιστούν ηλιακούς συλλέκτες. Με 1.200 δολάρια μπορεί κανείς να αγοράσει ένα με επαρκή χωρητικότητα για να καλύψει τις βασικές ανάγκες της οικογένειας. Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που πωλούν αυτά τα πάνελ πραγματοποιούν τεράστια κέρδη.
Ε: Τι λέει ο κόσμος για αυτή την κατάσταση;
FC: Δεν είναι εύκολο να συζητήσει κανείς για την κατάσταση με τον «απλό Κουβανό», δεδομένου ότι είναι πολύ απασχολημένοι με την αναζήτηση τροφής και λύσεων για να επιβιώσουν. Μερικοί συνάδελφοι γιατροί με τους οποίους μπόρεσα να ανταλλάξω απόψεις μου είπαν ότι ο κόσμος είναι εξαντλημένος και πιεσμένος και εκφράζει πολύ αντιφατικές αντιδράσεις. Υπάρχουν κάποιοι που, αν και δεν είναι ιδιαίτερα φιλικοί προς την κυβέρνηση, δηλώνουν ότι δεν θα παραδοθούν στους Βορειοαμερικανούς. Άλλοι υποστηρίζουν ότι «τίποτα δεν μπορεί να είναι χειρότερο από αυτό που υποφέρουμε τώρα».
Πιθανός διάλογος στον ορίζοντα
Ε: Η κουβανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε τις τελευταίες ημέρες του Μαρτίου τη διάθεσή της και την ανοιχτή στάση της για έναν διάλογο με σεβασμό προς την Ουάσινγκτον. Πώς αξιολογείτε αυτή τη θέση;
FC: Πιστεύω ότι η κυβέρνηση είναι διατεθειμένη για διάλογο και για μια ανοιχτή στάση, ειδικά σε οικονομικό επίπεδο, την οποία θα χαρακτήριζα ως «βιετναμέζικη». Με τη δυνατότητα επενδύσεων και αγορών στην Κούβα για τους Κουβανούς που ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Διευκολύνοντας τις ξένες επενδύσεις και απελευθερώνοντας την εσωτερική αγορά. Από τις συζητήσεις που είχα με ορισμένες εθνικές πολιτικές προσωπικότητες, έμεινα με την εντύπωση ότι δεν είναι διατεθειμένοι να δεχτούν πολιτικές επιβολές.
Ε: Με τη βαθιά γνώση που διαθέτετε όχι μόνο για την Κούβα αλλά και για την Κεντρική Αμερική και τις πολιτικές και ιστορικές εξελίξεις της, πιστεύετε ότι υπάρχει πραγματικά η πιθανότητα διαλόγου και διαπραγμάτευσης που θα αποτρέψει οποιαδήποτε στρατιωτική επιλογή η οποία θα είχε καταστροφικές συνέπειες;
FC: Αν δεν ασκηθεί διεθνής πίεση (Ευρωπαϊκή Ένωση, Ισπανία, Κίνα, Ρωσία, Βατικανό, Μεξικό, Βραζιλία), είμαι αρκετά απαισιόδοξος. Η κατάσταση στο Ιράν περιπλέκει τα πράγματα για τον Τραμπ. Καθώς πρέπει να κερδίσει τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, μια επίθεση κατά της Κούβας είναι πιθανή. Πρέπει να θυμόμαστε ότι ο δεξί του χέρι, ο Μάρκο Ρούμπιο, είναι κουβανικής καταγωγής (η οικογένειά του μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από την Επανάσταση) και η εκλογική του βάση είναι οι Κουβανοί του Μαϊάμι. Και ο Ρούμπιο παίζει καθοριστικό ρόλο στην πολιτική απέναντι στην Κούβα.
Σπάζοντας τον αποκλεισμό
Ε: Σε αυτή την εξαιρετικά περίπλοκη κατάσταση, ποια ήταν η σημασία του Κονβόι Αλληλεγγύης Nuestra América;
FC: Το Κονβόι μετέφερε τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας στην Κούβα –τρόφιμα, φάρμακα και ηλιακούς συλλέκτες– τόσο δια θαλάσσης όσο και αεροπορικώς. Παρά τη δραματική κατάσταση που αντιμετωπίζει το νησί, ο ενθουσιασμός ήταν τεράστιος μεταξύ των σχεδόν 700 συμμετεχόντων (150 από τις Ηνωμένες Πολιτείες). Ο κουβανικός λαός είναι εξαντλημένος και οι άνθρωποι που συναντήσαμε κατά τη διάρκεια της παραμονής μας εξέφρασαν την τεράστια ευγνωμοσύνη τους για τη βοήθεια που προσέφερε το Κονβόι. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει πόσο ακόμα θα μπορέσει να αντέξει η Κούβα σε αυτές τις ακραίες συνθήκες που αγγίζουν πλέον την ίδια την επιβίωση της καθημερινής ζωής της χώρας.
Θέλω να τονίσω ότι η παρουσία μας έδειξε ότι η Κούβα δεν είναι μόνη της σε επίπεδο αλληλεγγύης μεταξύ των λαών. Είναι πολύ σημαντικό, συμβολικά, για τον ίδιο τον πληθυσμό. Αλλά είναι επίσης ένα μήνυμα προς τα έξω, προς τη διεθνή κοινότητα.
Με ένα άλλο ουσιαστικό στοιχείο: την παρουσία πολλών νέων στο κονβόι μας, που συνδέουν άμεσα την υποστήριξη προς την Κούβα με την πραγματικότητα της Παλαιστίνης. Αυτή η νεανική παρουσία είναι θεμελιώδης, καθώς φέρει ελπίδα και μέλλον. Μέχρι τώρα, την αλληλεγγύη την αναλαμβάναμε κυρίως εμείς, άνθρωποι μιας ορισμένης ηλικίας που γνωρίσαμε την επανάσταση σχεδόν από τα πρώτα της βήματα, που διαμορφωθήκαμε πολιτικά έχοντας ως πρότυπο τον Τσε Γκεβάρα. Αυτές οι νέες γενιές αποδεικνύουν ότι έχουμε μια σταθερή ανανέωση με προοπτική για το μέλλον.
Πρέπει να πω ότι, από το προηγούμενο ταξίδι μου, τον περασμένο Δεκέμβριο, είχα επιστρέψει στην Ελβετία με ένα αίσθημα βαθιάς ανησυχίας για την αντικειμενική κατάσταση που βρήκα στο νησί. Σήμερα, αν και η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη, επιστρέφω πιο σίγουρος, βλέποντας επίσης ότι, καθώς αυξάνονται οι δυσκολίες, συνεχίζει να αυξάνεται και αυτή η ανανεωμένη αλληλεγγύη. Δεν μπορώ να αρνηθώ ότι πολλοί Κουβανοί είναι λυπημένοι. Λένε: «Έχουμε βοηθήσει με γιατρούς κατά της επιδημίας του Έμπολα και κατά του COVID πολλές χώρες· χιλιάδες Κουβανοί πέθαναν στην Αγκόλα για να πολεμήσουν την αποικιοκρατία. Και τώρα καμία κυβέρνηση δεν ανοίγει το στόμα της· ούτε καν ο Πέδρο Σάντσεζ δεν μιλάει εναντίον αυτής της εγκληματικής απόπειρας να πνίξουν την Κούβα». Νιώθουν ότι, από την πλευρά κυβερνήσεων, είναι μόνοι.
Ε: Τώρα που επιστρέψατε από την πρόσφατη παραμονή σας στην Κούβα, ποιες πιστεύετε ότι είναι οι προτεραιότητες της Διεθνούς Αλληλεγγύης σε αυτή τη χώρα;
FC: Είναι ζωτικής σημασίας να εντατικοποιηθεί το ενημερωτικό έργο: τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης μιλούν ελάχιστα ή αρνητικά για την Κούβα. Είναι αλήθεια ότι η κουβανική κυβέρνηση έχει διαπράξει λάθη, όπως οι δυσανάλογες επενδύσεις σε πολυτελή ξενοδοχεία για τον διεθνή τουρισμό, η ελάχιστη προσοχή στη γεωργία και η καθυστέρηση στο σχέδιο ανάπτυξης της ηλιακής ενέργειας.
Αλλά δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο αποκλεισμός είναι, μακράν, η κύρια αιτία αυτής της δραματικής κατάστασης. Ο Τραμπ, ήδη κατά την πρώτη θητεία του, είχε συμπεριλάβει την Κούβα στον κατάλογο των χωρών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία. Αυτό είχε τεράστιο αντίκτυπο, μεταξύ άλλων και στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές με την Κούβα. Το έχουμε αισθανθεί στην Ελβετία, όπου σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορέσαμε να πραγματοποιήσουμε μεταφορές χρημάτων για απολύτως νόμιμα προγράμματα συνεργασίας.
Γι' αυτό, επιμένω, η κοινή γνώμη πρέπει να διαδραματίσει πολύ σημαντικό ρόλο σε αυτή τη συγκυρία. Η διεθνής αλληλεγγύη, επιπλέον, πρέπει να εντείνει μαζικά τη διατροφική και ιατρική-υγειονομική βοήθεια, καθώς και τους πόρους για την εγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών.
Διαρκής εναλλακτική ενημέρωση Prensa Rebelde GR / Todos Somos Venezuela GR / REDH GR / La Red Solid@ria Griega